wo. okt 23rd, 2019

Struikelsteen ter nagedachtenis van Lierse Joden

De Stad Lier heeft een struikelsteen geplaatst ter herinnering aan Dyszka Zolty en haar drie kinderen die enkele weken voor de bevrijding uit Lier naar Auschwitz gedeporteerd werden. Het herinneringskunstwerk in brons, dat in de stoep ter hoogte van de Pannenhuisstraat 144 werd geplaatst, is van de hand van Riet Smulders. 

Net als in verschillende Europese landen openden de Duitsers ook in bezet België de jacht op Joden. Alle gemeentebesturen moesten een adreslijst doorgeven van hun Joodse inwoners. In maart 1942 maakte het Lierse schepencollege gewillig dit ‘Jodenregister’ over aan de bezetter. Een kopie daarvan is vandaag te bezichtigen in het Stadsmuseum. Op deze lijst stond eveneens het gezin Lemel. Jakob Lemel en Dyszka Zolty waren Poolse Joden die als marktkramer aan de kost kwamen. Zij vestigden zich in 1941 in Lier. Eerst woonde het gezin in de Zagerijstraat, later in de Pannenhuisstraat 144.

Laatste transport

Amper twee maanden na de geboorte van hun dochtertje Mireille sloeg het noodlot toe. Op 9 juni 1944 werd het gezin thuis opgepakt. Alleen vader Jakob kon op blote voeten ontsnappen langs de tuinmuur. Met hulp van Lierenaars kon hij onderduiken in Emblem tot het einde van de oorlog. Dyszka Zolty en haar kleine kinderen Berisch, David en Mireille werden naar de Mechelse Dossinkazerne afgevoerd. Op 31 juli vertrokken ze daar met het 26ste en laatste transport naar Auschwitz. In het vernietigingskamp werden ze wellicht meteen vergast.

Herdenking

Het lot van de Lierse Joden bleef lang in de vergetelheid. Auteur Wim Govaerts achterhaalde het tragische verhaal van de familie Lemel in zijn werk Lier ’40-‘45. In 2018 besliste het stadsbestuur om deze zwarte bladzijde uit het Lierse verleden te herdenken. Samen met de Stedelijke Academie voor Schone Kunsten werden een aantal leerlingen gevraagd voorstellen in te dienen. De keuze viel op een stoeptegel in de vorm van een Joods grafschrift, ontworpen door Riet Smulders. Ernaast staan de namen van Dyszka Zolty en haar kinderen. Deze werden op haar verjaardag ingehuldigd op hun laatste adres.

Geef een reactie